KOSGEB Destekleri: Hangi Programa Başvurmalısınız?

Hangi KOSGEB desteği size uygun? Kısa cevap

Doğru KOSGEB programı; işletmenizin yaşı, faaliyet alanı, yapmak istediğiniz yatırım ve üstlenebileceğiniz finansman yükü birlikte değerlendirilerek seçilir. Önce neyi gerçekleştirmek istediğinizi belirleyin, sonra bu hedefin hangi programın amacına uyduğunu araştırın. Her destek hibe değildir. Geri ödemesiz destek, geri ödemeli destek ve kredi maliyetine katkı farklı finansal sonuçlar doğurur. Başvuruya uygun olmak da desteğin kesin olarak alınacağı anlamına gelmez.

Kurucuların sık yaptığı hata, bir destek duyurusunu gördükten sonra projeyi o duyurunun etrafında yeniden kurmaktır. Daha sağlıklı yaklaşım, işletmenin gerçek ihtiyacını tarif edip uygun araçları karşılaştırmaktır. Makine almak, yeni personel istihdam etmek, yazılım geliştirmek veya kurumsal kapasiteyi artırmak farklı gerekçeler gerektirir. Bu rehberde amaç, bütün programları ezberletmek değil, doğru programa ulaşabileceğiniz bir karar düzeni kurmaktır. Tutar ve koşulları başvuru günündeki resmî metin üzerinden yeniden kontrol etmelisiniz.

Önce işletmenizin durumunu tek sayfada çıkarın

Araştırmaya başlamadan önce şirketinizin kuruluş tarihini, hukuki türünü, ortaklık yapısını ve fiilen yürüttüğü faaliyetleri yazın. Faaliyet koduyla yaptığınız işin birbirini karşılayıp karşılamadığını kontrol edin. İşletme bilgilerinde değişiklik varsa ilgili kayıtların güncelliğini değerlendirin. Başvuru sırasında ortaya çıkan basit bir bilgi tutarsızlığı, asıl projeyi anlatmaya ayıracağınız zamanı azaltabilir. Bu nedenle hazırlık, sunum tasarımından önce temel bilgilerin doğrulanmasıyla başlamalıdır.

Aynı sayfaya çalışan sayısını, mevcut ürünleri, satış durumunu ve önümüzdeki dönemin ana hedefini ekleyin. Henüz satış yapmıyorsanız bunu saklamayın; müşteri görüşmeleri, teknik denemeler veya pilot hazırlıkları gibi mevcut ilerlemeyi gösterin. İşletmenizin aşamasını olduğundan ileri göstermek, bütçenin ve hedeflerin de gerçeklikten kopmasına neden olur. En iyi başvuru her başlıkta büyük rakamlar yazan başvuru değil, mevcut durumla hedef arasında tutarlı bir yol kuran başvurudur.

İş Kurma ve İş Geliştirme desteğini ayırın

30 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilen KOSGEB Girişimci Destek Programı sayfasında İş Kurma Desteği, desteklenen sektörlerdeki sıfır ile bir yaş arasındaki işletmeler için; İş Geliştirme Desteği ise belirtilen imalat ve teknoloji alanlarındaki sıfır ile üç yaş arasındaki işletmeler için açıklanıyor. İş Kurma kalemleri geri ödemesiz; İş Geliştirme desteği geri ödemeli olarak tanımlanıyor. Güncel uygunluk ayrıntıları için program metni esas alınmalıdır.

Bu ayrımı bilmek, iş planınızı daha doğru kurmanızı sağlar. Kuruluş dönemindeki bir şirketin ihtiyacıyla belirli bir geliştirme projesini yürüten şirketin ihtiyacı aynı değildir. Kendi işletmenizi yalnızca “yeni girişim” olarak tanımlamak yerine, hangi faaliyeti hangi sürede gerçekleştireceğinizi açıklayın. Program adındaki kelimelerden hareketle otomatik uygunluk sonucu çıkarmayın. Şirket yaşı, sektör ve diğer koşulların birlikte sağlanıp sağlanmadığını resmî belgelerden kontrol ederek ilerleyin.

Destek türünü nakit akışına doğru çevirin

Bir desteğin üst limiti, bankada hemen kullanılabilir para anlamına gelmez. Başvurunun değerlendirilmesi, uygun giderlerin belirlenmesi, harcamanın gerçekleştirilmesi ve ödeme talebinin sonuçlanması arasında farklı aşamalar bulunabilir. Bu aşamaların sizin işletmeniz için ne anlama geldiğini baştan çözümleyin. Destek tutarını bütün proje giderlerinden otomatik olarak düşmek, aradaki finansman ihtiyacını görünmez hale getirebilir.

Geri ödemeli bir mekanizmada ise yalnızca proje dönemini değil, geri ödeme dönemini de düşünmelisiniz. İşletmenin o tarihlerde hangi faaliyetlerden nakit üreteceğini planlayın. Faiz veya kâr payı katkısı bulunan bir araçta kredi anaparasının ayrı bir yükümlülük olduğunu unutmayın. “Geri ödemesiz” kelimesinin hangi unsura ait olduğu özellikle önemlidir. Kredi maliyetinin bir bölümüne katkı sağlanması, kullanılan kredinin tamamının hibe olduğu anlamına gelmez. Finansal tabloya kalemleri ayrı satırlarda yazın.

İhtiyacı faaliyet ve sonuç olarak tanımlayın

“Yeni bilgisayar almak istiyoruz” ifadesi bir satın alma talebidir. Proje gerekçesi olabilmesi için bilgisayarın hangi işi mümkün kılacağını açıklamanız gerekir. Örneğin yeni bir görüntü işleme modelinin test süresini kısaltmak, daha fazla senaryoyu değerlendirmek veya geliştirme ekibinin darboğazını çözmek gibi bir ilişki kurulabilir. Aynı yaklaşım personel, makine ve hizmet alımları için de geçerlidir. Harcama, projenin sonucuna bağlanmalıdır.

Her faaliyet için başlangıç durumunu, yapılacak işi, sorumlu kişiyi ve beklenen çıktıyı yazın. “Yazılım geliştirilecek” yerine hangi modülün hangi kullanıcı ihtiyacını karşılayacağını anlatın. “Pazarlama yapılacak” yerine hedef müşteri grubunu ve denenecek kanalı belirtin. Beklenen sonuçları da ölçülebilir hale getirin. Bir testin tamamlanması, bir pilotun başlatılması veya belirli bir iş akışının çalışır hale gelmesi, genel büyüme ifadelerinden daha denetlenebilir hedeflerdir.

Uygunluk kontrolünü nasıl yaparsınız?

Bir tablo açıp üç sütun kullanın: şart, mevcut durum ve doğrulama kaynağı. Şart sütununa yalnızca duyuruda gördüğünüz birkaç maddeyi değil, ilgili başvuru belgelerinde yer alan bütün temel koşulları ekleyin. Mevcut durum sütununu şirket kayıtlarıyla doldurun. Doğrulama kaynağına ise belge adı, sürüm veya tarih bilgisi yazın. Emin olmadığınız bir koşulu “uygun” diye işaretlemek yerine “sorulacak” olarak bırakın.

Belirsiz noktaları ilgili KOSGEB birimine somut sorularla iletin. “Biz destek alabilir miyiz?” yerine “Şirketimizin kuruluş tarihi şu, faaliyetimiz şu, bu başvuru döneminde hangi koşulu sağlamamız gerekiyor?” biçiminde sorun. Yazılı yanıt veya yönlendirilen resmî açıklamayı dosyanızda saklayın. Bir danışmanın yorumu ya da başka girişimin geçmiş deneyimi, sizin güncel başvurunuzun koşullarının yerine geçmez. Özellikle başvuru takvimi ve harcama tarihleri konusunda varsayımla hareket etmeyin.

Başvuru dosyasının omurgası

İyi bir proje dosyası, problemin neden önemli olduğunu ve işletmenin çözümü nasıl uygulayacağını anlatır. İlk bölümde şirketi kısa tanıtın; uzun tarihçe yerine proje açısından gerekli bilgileri seçin. Sonraki bölümde müşteri veya üretim ihtiyacını tanımlayın. Mevcut durumu destekleyen satış verisi, kullanıcı geri bildirimi veya teknik ölçüm varsa kaynağını belirtin. Kendi tahmininizi dışarıdan doğrulanmış veri gibi sunmayın.

Faaliyet planında işleri mantıklı sıraya koyun. Tasarım tamamlanmadan test ekipmanının tüm özelliklerini kesinleştirmek veya ürün hazır olmadan büyük pazarlama harcaması planlamak tutarsızlık yaratabilir. Bütçeyi bu sıraya göre kurun. Ekip bölümünde her kişinin görevini ve proje için ayıracağı zamanı açıklayın. Risk bölümünde de yalnızca dış koşulları saymayın; işe alım gecikmesi, teknik performansın hedefi karşılamaması veya müşteri geri bildiriminin yön değiştirmesi gibi iç riskleri düşünün.

Bütçe hazırlarken hangi hatalardan kaçınmalısınız?

Teklif toplamak, bütçe hazırlığının yalnızca bir parçasıdır. Teklifin proje ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı, teknik özelliklerinin yeterliliği ve teslim süresi de incelenmelidir. En pahalı seçeneği seçmek projeyi daha güçlü yapmaz. En ucuz seçeneğin de tüm ihtiyacı karşıladığı varsayılamaz. Her önemli satın alma için tercih gerekçenizi kısa bir paragrafla açıklayın; bu paragraf hem başvuruda hem uygulamada kararın izini korur.

Vergiler, kur değişimleri, bakım giderleri ve proje dışı işletme masraflarını ayrıca değerlendirin. Hangi giderin destek hesabına dahil olabileceğini ilgili programdan kontrol edin. Desteklenmeyecek giderlerin yok olmayacağını unutmayın. Örneğin geliştirme personeline ayrılan bütçe dışında ofis giderleri, muhasebe, satış takibi veya müşteri kurulumu için kaynak gerekebilir. Başvuru bütçesiyle şirketin toplam nakit planını ayrı tablolar halinde tutmak, bu farkların kaybolmasını önler.

Örnek proje kurgusu: Üretim planlama yazılımı

Küçük üretim işletmelerinin iş emri takibini iyileştiren bir yazılım şirketi düşünelim. Mevcut ürün elle veri girişine dayanıyor ve müşterilerden gelen geri bildirimler, sistemler arası bağlantı ihtiyacını gösteriyor. Şirket, yeni entegrasyon modülünü geliştirmek istiyor. Başvurunun merkezi, “yazılımcı istihdam etmek” cümlesi değil, entegrasyon sayesinde çözülecek müşteri problemi olmalıdır. Personel ihtiyacı bu problemin çözüm planından türemelidir.

Ekip önce bağlantı kurulacak sistemleri ve veri akışlarını tanımlar. Ardından geliştirme, güvenlik kontrolü, kullanıcı testi ve pilot devreye alma adımlarını planlar. Her adım için sorumlu kişi, süre ve kabul ölçütü belirler. Bütçe de bu faaliyetlerle eşleştirilir. Müşteri sayısının kesin olarak artacağı iddia edilmez; bunun yerine pilotta test edilecek sonuçlar açıklanır. Bu örnek, herhangi bir programın otomatik olarak projeyi destekleyeceği anlamına gelmez; dosyanın nasıl tutarlı hale getirilebileceğini gösterir.

Takvimi son başvuru gününden geriye doğru kurun

Başvuruyu son gün doldurmaya çalışmak, teknik aksaklıkların ve eksik belgelerin etkisini büyütür. Önce son tarihi ve gereken onay adımlarını belirleyin. Sonra şirket bilgileri, proje metni, bütçe belgeleri ve ekip kontrolü için ayrı teslim tarihleri koyun. Her belgenin sorumlusu belli olmalıdır. “Ekip hazırlayacak” ifadesi yerine bir kişinin adını ve kontrol tarihini yazın. Başvurunun tamamlanmasını tek bir dosyanın hazırlanmasıyla eşitlemeyin.

İç kontrol için kısa bir prova yapın. Projeyi hazırlamayan bir ekip arkadaşınızdan dosyayı okuyup üç soruyu yanıtlamasını isteyin: Ne yapılacak, neden yapılacak, nasıl ölçülecek? Bu sorulara açık yanıt bulunamıyorsa metni sadeleştirin. Teknik ayrıntıları silmek zorunda değilsiniz; ayrıntıların ana fikri desteklediğinden emin olun. Son gönderim sonrasında başvuru durumunu, tarihini ve varsa işlem numarasını kaydedin. Taslak kaydının başvurunun tamamlandığı anlamına geldiğini varsaymayın.

Kabul sonrasını baştan düşünün

Başvuru sürecinde bütün enerjiyi kabul almaya yöneltmek anlaşılır olsa da asıl uygulama daha sonra başlar. Satın alma, ödeme, personel görevlendirmesi, teknik rapor ve değişiklik talepleri için dosyalama düzeni kurun. Hangi belgenin kim tarafından üretileceğini belirleyin. İş planında önemli bir değişiklik olduğunda uygulanacak prosedürü ilgili programdan öğrenin. Değişikliği önce yapıp sonra uygunluk aramak gereksiz belirsizlik yaratabilir.

Aylık bir proje toplantısında bütçeyi, faaliyetleri ve çıktıları birlikte gözden geçirin. Sadece harcanan tutarı izlemek yeterli değildir. Harcama yapılmış olabilir ancak hedeflenen teknik sonuç elde edilmemiş olabilir. Tersi de mümkündür: daha az harcamayla aynı çıktı sağlanabilir. Bu durumları raporlarken gerçeği açıkça gösterin. Kamu desteğinin amacıyla şirketin ticari hedefi arasında bağ kurmak, uygulama boyunca projenin yönünü korumaya yardımcı olur.

KOSGEB, TEKMER ve yatırımcı ilişkisini doğru kurun

TEKMER’de bulunmak, kamu desteği başvurusu ve yatırımcıdan sermaye almak birbirinden ayrı karar süreçleridir. Birinde alınan olumlu değerlendirme diğerini otomatik olarak belirlemez. Buna rağmen aynı temel hazırlık birçok yerde işe yarayabilir: açık problem tanımı, gerçekçi iş planı, düzenli finansal kayıtlar ve müşteri kanıtı. Bu nedenle her başvuru için sıfırdan farklı bir hikâye kurmak yerine tutarlı bir ana veri dosyası oluşturun.

Destek ararken müşteriyi ve gelir modelini gündemden çıkarmayın. Bir giderin desteklenmesi, müşterinin ürünü satın alacağını göstermez. Yatırım görüşmesi yapıyorsanız kamu desteğini finansman planında doğru sınıflandırın; kesinleşmemiş başvuruları gerçekleşmiş kaynak gibi sunmayın. Merkezden veya mentörden alacağınız hazırlık desteği, dosyanızın niteliğini artırabilir. Değerlendirme ve kabul kararı ise ilgili kurumun kendi sürecine aittir.

Destek kararını şirketin kendi yatırım kararından ayırın

Bir harcamanın destek kapsamına girebilmesi, o harcamanın şirketiniz için mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez. Örneğin yeni bir makine üretim kapasitesini artırabilir; fakat mevcut kapasiteniz zaten düşük dolulukla çalışıyorsa asıl sorun satış olabilir. Yazılım lisansı ekibin işini kolaylaştırabilir; fakat ürünü kullanacak kişi veya süreç belirlenmemişse lisans atıl kalabilir. Bu nedenle her bütçe kalemine “Destek olmasa bunu yine yapar mıydık?” sorusunu yöneltin.

Yanıt her zaman evet olmak zorunda değildir. Bazı projeler destek sayesinde daha erken veya daha kapsamlı gerçekleştirilebilir. Ancak aradaki farkı açıkça yazmalısınız. Destekli senaryoda hangi hedefe ulaşıyorsunuz, desteksiz senaryoda hangi işi daha küçük kapsamla yapabiliyorsunuz? Böyle bir karşılaştırma kurucu ekibin seçeneklerini artırır. Başvuru sonucunu beklerken işletmenin tamamen durmasını önler ve destek kararının şirket üzerindeki gerçek etkisini görünür kılar.

Karar tablonuza ayrıca fırsat maliyetini ekleyin. Başvuru hazırlığı, raporlama ve uygulama takibi zaman gerektirir. Küçük bir ekibin aynı anda çok sayıda programa yönelmesi, ürün geliştirme ve müşteri görüşmelerini yavaşlatabilir. Bir yıl içinde bütün duyurulara başvurmak yerine, şirket hedefiyle en güçlü uyumu bulunan fırsatlara odaklanmak daha verimli olabilir. Bu, daha az çalışmak değil, sınırlı kurucu zamanını doğru işe ayırmaktır.

Son kontrolü üç kişi veya üç farklı bakış açısıyla yapın: teknik uygulanabilirlik, finansal sürdürülebilirlik ve ticari ihtiyaç. Tek kişi kurucuysanız bu bakışları mentör, mali müşavir ve müşteri görüşmelerinden edinebilirsiniz. Teknik olarak yapılabilir bir işin ekonomik olarak anlamlı olup olmadığını; ekonomik olarak çekici bir işin müşteride gerçek talep bulup bulmadığını birlikte değerlendirin. Böylece proje yalnızca başvuru formunda güçlü görünmez, şirketin uygulayabileceği bir plana dönüşür.

Dosyanızı güncellerken eski sürümleri karıştırmamak için sade bir isimlendirme kullanın. Proje metni, bütçe ve takvim aynı revizyon tarihini taşısın. Son teslim edilen sürümü ayrı bir klasörde koruyun. Daha sonra yapılan bir değişikliğin hangi gerekçeyle oluştuğunu kısa notla açıklayın. Bu düzen, değerlendirme sırasında gelen sorulara hızlı yanıt vermeyi ve uygulamada verilen taahhütleri takip etmeyi kolaylaştırır. Özellikle birden fazla kişinin belge hazırladığı ekiplerde tek bir son sürüm sorumlusu belirlemek, yanlış dosyanın gönderilmesi riskini azaltır.

Sık sorulan sorular

Her yeni şirket KOSGEB desteği alabilir mi?

Yeni kurulmuş olmak tek başına yeterli bir sonuç vermez. Seçilen programın sektör, süre, başvuru sahibi ve diğer koşulları birlikte kontrol edilmelidir. Ayrıca uygunluk ile destek kararı farklı aşamalardır. İşletmenizin durumunu resmî şartlarla eşleştirip değerlendirmeyi buna göre yapın. Bir tanıdığınızın destek almış olması sizin başvurunuz için garanti oluşturmaz.

Destek çıkmadan harcama yapmalı mıyım?

Harcama tarihinin ve onay sürecinin etkisi programa göre değişebileceğinden, ilgili koşulu yazılı olarak doğrulamadan destekleneceğini varsayarak satın alma yapmayın. Ticari nedenle harcama yapmanız gerekiyorsa, bu giderin destek dışı kalabileceği bir nakit senaryosu da hazırlayın. Geriye dönük kabul ihtimalini kesin hak gibi değerlendirmeyin.

Projeyi bir danışman yazarsa sorumluluk biter mi?

Hayır. Dışarıdan yazım veya hazırlık desteği alınsa da şirketin sunduğu bilgilerin doğruluğunu ve uygulama yükümlülüklerini anlaması gerekir. Metni okumadan onaylamayın. Bütçedeki her kalemin neden bulunduğunu, hedeflerin nasıl ölçüleceğini ve şirket adına hangi taahhütlerin verildiğini bilin. Dosya sizin işinizi anlatmalıdır.

Başvuru kabul edilmezse ne yapmalıyım?

Önce sonucu ve varsa geri bildirimi inceleyin. Eksiklik uygunluk koşulundan mı, belge düzeninden mi, projenin kurgusundan mı kaynaklanıyor? Yeniden başvuru olanağı ve takvimi için güncel kuralları kontrol edin. Aynı metni hiç değiştirmeden göndermek yerine, eksikliğin nedenini giderin. Ticari planınızı da yalnızca yeni değerlendirme sonucunu beklemeye bağlamayın.

Bir haftalık hazırlık planı

İlk gün şirket bilgilerini ve hedefinizi toparlayın. İkinci gün ilgili programın resmî sayfasını, başvuru belgelerini ve tarihlerini inceleyin. Üçüncü gün uygunluk tablosundaki belirsizlikleri ilgili birime sorun. Dördüncü gün faaliyet planını ve görev dağılımını hazırlayın. Beşinci gün bütçeyi faaliyetlerle eşleştirin; destek dışında kalan giderleri ayrıca gösterin. Altıncı gün proje metnini dışarıdan okuyacak bir kişiye kontrol ettirin. Yedinci gün eksikleri kapatıp başvuru takvimini kesinleştirin.

Bu plan her proje için yeterli hazırlık süresi olduğu iddiasını taşımaz. Amacı, işleri görünür hale getirip sorumluluğu dağıtmaktır. Daha kapsamlı teknik çalışma veya teklif hazırlığı gerekiyorsa süreyi uzatın. İyi hazırlanmış bir başvuru, şirketin önceliklerini de netleştirmelidir. Sonuç ne olursa olsun elinizde daha gerçekçi bütçe, ölçülebilir hedefler ve düzenli bir uygulama planı kalması, hazırlık sürecinin önemli kazanımıdır.

İlgili rehberler

Bu konuyu bir sonraki adımla birleştirmek için Hibe, Kredi ve Sermaye Yatırımı Arasındaki Farklar Nelerdir? ve KOSGEB mi, TÜBİTAK BİGG mi? Girişiminiz İçin Hangi Yol Uygun? yazılarını inceleyebilirsiniz.